پایگاه خبری-تحلیلی ریواس جنوب (rivasjonoob.ir)/

ریواس جنوب/ ‌امید نجیمی گشتاسب*

این روزها کرونا ویروس میهمان ناخوانده مردم ایران است و در این میان مهم‌ترین کاری که باید انجام داد پذیرش واقعیت است. استرس منطقی مفید است ‌اما در این شرایط فاجعه انگاری میتواند زمینه ایجاد آسیب روحی و روانی در جامعه شود که می توان با مدیریت استرس از بروز آسیب جلوگیری کرد و تلاش کنیم با ترسیم سبک جدید زندگی خودمان را با شرایط جدید سازگار کنیم .
میتوان گفت کرونا یک سبک زندگی است و نباید به آن به عنوان یک تهدید و فشار نگریست بلکه باید به عنوان یک تغییر سبک زندگی آن را بپذیریم و مواظب باشیم در این شرایطی که سبک زندگی ما تغییر پیدا می‌کند کیفیت زندگی ما کاهش پیدا نکند.
به عنوان یک درمانگر خانواده خودم را در مقابل مردم در حوزه تخصصی خودم مسئول می دانم و در این مرقومه به چند نکته کاربردی در حوزه روانشناسی برای شکست این ویروس اشاره خواهم کرد؛

آلفرد آدلر بنیان گذار نظریه روان
شناسی فردنگر معتقد است ما دارای چهار تکلیف مهم در زندگی هستیم که عبارتند از صمیمیت، روابط اجتماعی، داشتن شغل و تفریح و معنویت. بر اساس دیدگاه آدلر پرداختن به این چهار تکلیف به طور متعادل به سلامت روان ما کمک می‌کند. مشکلات روانی و پریشانی‌های ما از آنجایی شروع می‌شود که بر یکی از این‌ها به طور وسواس‌گونه‌ای تمرکز کنیم و بقیه را ضعیف کنیم یا نادیده بگیریم. بر این اساس انسانی که در قبال زندگی خویش مسئولانه برخورد می‌کند تلاش می‌کند ۱. یک رابطه کاملاً صمیمانه داشته باشد و از آن لذت ببرد ۲. در روابط اجتماعی، سازگارانه رفتار کند و نقش‌های اجتماعی خود را به درستی ایفا کند و به دیگران علاقه اجتماعی داشته باشد ۳. با پرداختن به شغلی مفید، احساس کارایی و مفید بودن داشته باشد و ۴. اوقاتی را برای تفریح و پرداختن به نیازهای بخش معنوی شخصیت خویش داشته باشد.

افرادی که در شیوه زندگی خویش به تکالیف چهارگانه به طور همزمان توجه دارند و در برآورده‌کردن نیازهای جسمانی-عاطفی-اجتماعی_مادی خویش به طور انعطاف‌پذیر برخورد می‌کنند، دارای علاقه اجتماعی، بانشاط، مسئولیت‌پذیر و امیدوار هستند.

متخصصان پزشکی فعلاً قطعی‌ترین و کم‌هزینه‌ترین شیوه برای مقابله با کرونا، برگشت به خانواده و ماندن نزد خانواده را تجویز کردند. اما چرا با وجود تأکید زیاد، ماندن در خانه برای عده ای سخت است و از طرف دگر چرا ماندن در خانه ملال‌آور می‌شود. این مسأله از نظر آدلری‌ها ریشه در شیوه زندگی شخص دارد.
شخصی که اعتیاد به شغل دارد، روابط صمیمانه‌ای با همسر و اعضای خانواده ندارد و نیازهای معنوی و تفریحی خویش را نادیده می‌گیرد یا برآورده کردن نیازهای تفریحی را در سینما و استخر و خیابان‌گردی تعریف می‌کند، ماندن در کنار اعضای خانواده برایش ممکن است سخت و ملال‌آور شود.
چه باید کرد؟

حال که به طور اضطراری و برای حفظ جان و برای مدتی خاص شیوه زندگی ما تغییر می‌کند مهم است که ما در برآورده کردن نیازها و تکالیف مهم زندگی دست به تغییر بزنیم.
با همسر و فرزندان خویش به گفت‌وگو در مورد مسائل گوناگون بپردازیم و به برنامه‌ها و آرزوهای فرزندان گوش دهیم، با همدیگر کارهای عقب افتاده خانه را انجام دهیم، با همدیگر و به خاطر همدیگر برنامه‌های تلویزیونی و فیلم ببینیم.
با اعضای خانواده به بازی‌های گوناگون و مفرح بپردازیم. اگر من شطرنج و دومینو و … بلد هستم به فرزندم یاد دهم و با همدیگر بازیهای سرگرم کننده دورهمی انجام دهیم.

زمانی مناسب دست داده است که اعضا با همدیگر برای فعالیت‌های روزانه برنامه‌ریزی کنند برای مثال ساعتی خاص همه مطالعه کنند و در ساعتی فرزندان در مورد موضوع مطالعه با اعضای خانواده به بحث بنشینند.

درست است مهمانی‌ها و جمع‌ها منع شده است، اما تلفن، شبکه‌های اجتماعی برای ارتباط با فامیل و دوستان بسیار خوب و مفید است. دوستان قدیمی و اعضای خانواده اصلی را می‌توان با تلفن زدن خوشحال کرد و در ساعتی خاص در گروه‌های تلگرامی خانوادگی به بحث پرداخت.

خلوت کردن با خود، نیایش و گفت‌وگو با خدای خود، مراقبه، آرام‌سازی روانی و تأمل در نیازها، افکار،رفتارهای روزانه و گفت‌گوهای درونی خویش به خودشناسی و آرامش بیشتر ما کمک می‌کند.

در چنین فضای برنامه‌ریزی شده و خلاقانه ای است که ما به جای پرداختن منفعلانه به خطر و اضطراب کرونا و احساس قربانی شدن، خالق لحظات خویش می‌شویم و به جای نشخوارهای بی اساس ذهنی و خود آشفته سازی به طور مسئولانه به فکر مقابله مؤثر و بالغانه هستیم.

امید نجیمی گشتاسب
*مدیرمسئول کلینیک مشاوره و رواندرمانی صبح امید