تصمیم بحرانزدهی مدیریت بحران و کشتار دستهجمعی فضای سبز یاسوج؛ سکوت شهرداری و بیرحمی شرکت برق
ریواس/ شهر یاسوج که به همین طبیعت و فضای سبزش، در میان دیگر شهرهای کشور آبرو و آوازه دارد این روزها با تصمیم بحرانزدهی، مسئولان کهگیلویه و بویراحمد با قطع و هرس بیرحمانه و غیرعلنی درختان کهنسال و تنومند چنار خود به بهانهی بارشها و بادهای پاییزی مواجه شده است؛ تصمیمی که نه نشانهی مدیریت بحران بلکه نشانهای از مرگ فضای سبز یاسوج است؛ تصمیمی با راهحلی کوتاهمدت اما فاجعهای درازمدت که اگر تصمیمگیرندگان اندک سوادی در کشاورزی داشتند، اینچنین عمل نمیکردند!
به گزارش ریواس جنوب از یاسوج، تصاویر این روزهای بلوارها، پیادهروها و پارکهای شهر یاسوج، روایتگرِ یک تراژدیِ خاموش است؛ هرسهای شدید، خشن و غیراصولی معروف به «سرزنی»بر پیکر چنارهای کهنسالی که دهههاست شناسنامه سبز این شهر به شمار میروند.
در حالی که تقویمِ محیطزیستی شهریورماه را نشان میدهد و درخت در حساسترین مرحلهی فیزیولوژیکی خود برای انتقال مواد مغذی به ریشه است، ارههای مکانیکی شرکت برق به جانِ تاجهای سبزِ شهر افتادهاند؛ اقدامی که اگرچه متولیانِ امر آن را از سرِ «ناچاری» میخوانند، اما دلسوزان محیط زیست و متخصصین کشاورزی، آن را تیر خلاص به پیکر فضای سبز یاسوج میدانند.
ماجرا از این قرار است که گویا به بهانهی پدیدهی ال نینو و بارانها و برفهای پاییزی احتمال میدهند درختان چنار و دیگر درختان قدیمی در بلوارها و پارکها و پیادهروها به سیمهای برق برخورد کند و موجب اتصالی و قطع برق شوند! و برای همین در شورای مدیریت بحران تصمیم گرفتند تا شرکت برق اقدام به قطع درختان به صورت سرزنی و کاملا غیر اصولی و بیرحمانه کند!
آیا این احتمال را نمیشد از قبل هم داد؟ آیا حتما باید ال نینو بیاید تا شما کارتان را درست انجام دهید؟ مگر در همین بارشهای اندک سال قبل با هر باد و هر باران و برفی، برفها قطع نمیشد؟ پس شما از قبل نمی دانستید نباید اجازه دهید درختان تا نزدیک کابلهای برق رشد کنند و اکنون در دل یک بحران، تصمیمی بحرانی نگیرید؟
روایتِ مصلحتاندیشی یا فرار از مسئولیت؟
این اقدامِ جنجالی، نه بر اساس یک دستورالعملِ علمیِ گیاهپزشکی، بلکه با مصوبهی **شورای مدیریت بحران** و به درخواستِ متولیانِ حوزه انرژی اجرایی شده است.
توجیهِ نهادهای تصمیمگیر، ترس از پدیدههای جوی پاییزه، طوفانهای احتمالی و قطعی یا اتصالیِ شبکه برق است؛ ظاهر کار، بوی خدمت به مردم میدهد اما چیزی شبیه به دوستی خالهخرسه!
پرسش اساسی اینجاست؛ آیا «بحران»، مجوزی برای نقضِ اصول بدیهیِ اکولوژی و تخریبِ سرمایههای طبیعی شهر است؟ آیا راهحل بهتری وجود نداشت؟ آیا زمان بهتری برای اجرای این تصمیم نبود؟ آیا زیبایی شهر مهم نیست؟ آیا مدیران ما از فواید وجود درختان در محیط زیست انسانها آگاه هستند؟
آیا نمیشود بحران را از قبل و به موقع پیشبینی کرد؟ آیا نباید هرس درختان را به موقع و طبق دستورالعمل انجام داد که اینگونه فضای سبز یک شهر نابود نشود؟
این که مدیرانِ مرتبط خود اذعان میکنند «مخالف این روند هستند اما چارهای ندارند»، گواهی بر یک ضعفِ ساختاریِ عمیق در تصمیمگیریهای کلانِ شهری است. به نظر میرسد بهجای حلِ ریشهایِ مسئله (همچون توسعهی کابلهای خودنگهدار، مقاومسازی شبکه یا هرسِ پیشدستانه و اصولی در فصلِ خوابِ درخت)، سادهترین و در عین حال مخربترین راه یعنی «قطع تاجِ درخت» انتخاب شده است.
بمبهای ساعتی در انتظارِ طوفانهای آینده
اگر اندک سوادی از علم کشاورزی داشته باشیم میتوانیم بفهمیم که سرزنیِ درختان در این مقطع زمانی، عواقبی فاجعهبار به دنبال دارد. از یک سو، زخمهای بزرگ در آستانه فصل سرد، دروازهای برای ورود قارچهای چوبخوار و آفات به تنه درختان کهنسال هستند و از سوی دیگر، درخت را دچار شوکِ شدیدِ فیزیولوژیکی میکنند.
تناقضِ آشکار در تصمیمِ شورای مدیریت بحران و شرکت برق در اینجاست که شاخههای جدید که در بهار آینده از محل این بریدگیها جوانه میزنند، رشدِ سریع اما پیوندی بسیار ضعیف با تنه اصلی خواهند داشت. یعنی شرکت برق با این اقدامِ واکنشی، عملاً «بمبهای ساعتیِ گیاهی» تولید کرده است که در سالها و ماههای بعد، با کمترین فشاری خواهند شکست و خسارتهای به مراتب سنگینتری را متوجهِ شبکه برق خواهند کرد؛ راهکاری که فرضیه «پیشگیری از بحران» را از بیخ و بن زیر سوال میبرد.
در برخی خیابانها نیز ماموران برق، عجولانه فقط یک طرف درختان را بریدند و به قول خودشان هرس کردند که کاملا تعادل درخت به هم خورده و خم شده و با یک باد روی شبکه برق با عابران پیاده با خودروها فرو میریزد!
توصیهای دلسوزانه به مدیریت شهری و شهرداری یاسوج
اگرچه بارِ اصلیِ این تصمیمگیریِ بحرانزده بر دوشِ شورای مدیریت بحران و شرکت برق است، اما انتظار میرود **مجموعه شهرداری و واحد فضای سبز** به عنوان نگهبانانِ اصلیِ هویتِ بصری و اکولوژیکِ شهر، با قاطعیتِ بیشتری در برابرِ تصمیماتِ غیرتخصصی ایستادگی کنند.
«ناچاری» در مدیریت، عذری بدتر از گناه است. هزینههای جبرانِ خشکیدگی و از بین رفتنِ چنارهای چنددهساله، سرمایهای نیست که بتوان به راحتی آن را پای مصوباتِ شتابزدهی فصلی ذبح کرد.
شهرداری باید راهحل علمی حتی در دل بحران میداد؛ آیا نمیشد هرس درختان به شکل هرس فرمدهی بهگونهای که این درختان از کابلهای برق فاصل بگیرند انجام میشد؟
آقای دهنوی، مدیر فضای سبز شهرداری یاسوج در همین زمینه گفته که پیشبینی هواشناسی و فرصت اندک راهی جز شاخهبرداری و سرزنی درختان باقی نگذاشته و ما هم اگرچه مخالفیم اما تابع تصمیمات مدیریت بحران هستیم و چارهی دیگری نبود!
اما واقعیت این است که راههای دیگری هم بود؛ مگر نه این است که بر اساس دستورالعمل نگهداری فضای سبز باید هر دوسال یکبار اقدام به هرس علمی و به موقع درختان کنند پس کجا خواب بودید که اجازه میدهید وقت تنگ شود و اینگونه به شرکت برق اجازه دهید درختان را ایستاده و زنده قتل عامکند؟
چرا در اوایل بهار این کار را نکردید که درختان هنوز خواب هستند؟
چرا حالا که مجبورید و باید درختان را سرزنی کنید، حداقل یک مشت گل به سرشاخهها نمیمالید که درخت در مقابل نفوذ سوسک چوبخوار و آفات و سرما دوام بیاورد؟ این را یک کشاورز قدیمی و سنتی هم میداند شما که درس فضای سبز خواندید، نمیدانید؟
حالا که شهر را به این روز انداختید و گویا حملهی مغول اتفاق افتاده است، حالا که نه فضای سبز مهم است و نه آثار مثبتش، حداقل بقایای درختان و شاخه های آنها را از خیابانها و پیادهروها جمع کنید!
آقای روستایی، مدیرعامل شرکت برق، حالا که شهرداری سکوت کرده و شورای بحران خودش بحرانرده تصمیم میگیرد، شما چرا مامورانتان را توجیه نمیکنید که اینگونه بیرحم نباشند؟ مگر اینها بچهی همین خاک نیستند چرا ذرهای دلشان نمیسوزد؟ آیا این افراد نباید حداقل در یک کلاس یک روزه شرکت میکردند و از درخت و هرس چیزی سر درمیاوردند؟
چرا به جای این کارهای غیر اصولی و راهکارهای کوتاهمدت به سمت کابلهای خود نگهدارنده نمیروید؟ چرا به فکر زمینی کردن شبکهی برق نیستید؟
از شخص آقای استاندار، شورای مدیریت بحران، مدیرکل بحران استانداری و شرکت توزیع نیروی برق استان، انتظار میرود به جای فرافکنی و پاک کردنِ صورتِ مسئله با حذفِ فیزیکیِ تاجِ درختان، با اذعان به این اشتباه مدیریتی، در نشستهای تخصصی به سراغِ روشهای مهندسیِ پایدار بروند؛ پیش از آنکه یاسوج، پایتختِ طبیعتِ ایران، پناهگاهِ تنههای خشکیده و بیجان شود.
انتهای پیام/ بنام
