ریواس جنوب/چهل روز از آن غروبي ميگذرد که خبر درگذشت آيتالله هاشمي همه را در بهت فرو برد، گرچه در ابتدا همه اميد داشتند اين خبر شايعه باشد اما خبر درست بود؛ ديگر «آيتالله» در ميان ما نبود.
آدميزاد بعضي خبرها را نميخواهد باور کند. با خود ميگويد امکان ندارد مگر ميشود؟! نه خبر حتما اشتباه است. خبر درگذشت آيتالله هاشمي در روزهاي سرد دي از اين دست خبرها بود مخصوصا در روزهايي که لبخندهاي گرم آيتالله دلگرممان ميکرد.
او در شامگاه 19 دي آيتالله ديگر در ميان ما نبود. هرچند هيچکس نميخواست خبر را باور کند و آن را به حساب شايعات فضاي مجازي ميگذاشت. آنچه خبر را غيرقابل قبول ميکرد اين بود که آن روز هاشمي جلسات خود را در سلامتي برگزار کرده بود و هيچ نشاني از ناخوشي نداشت، اما هرچه ميگذشت صحت خبر بيشتر تاييد ميشد و گويي ديگر با غروب کامل خورشيد 19 دي، بايد «انقلاب اسلامي بدون آيتالله هاشمي» پذيرفته ميشد.
اين روزها که در چهل روز از غروب غمبار و بهتآور 19 دي ميگذرد، به سراغ اعضاي خانواده آيتالله هاشمي و همچنين فعالان سياسي و رسانهاي کشور که سابقه سالها آشنايي، رفاقت، همراهي و همکاري با ايشان رفتيم و ميپرسيديم که خبر درگذشت آيتالله را در چه موقعيتي شنيده و واکنش اوليه آنها نسبت به اين خبر چه بوده است. «بهت» جواب مشترک اين افراد است.
در ادامه پاسخ اين فعالان سياسي، رسانهاي و البته اعضاي خانواده آيتالله ميآيد:
محسن هاشمي: من غروب روز 19 ديماه در حال بازگشت از دانشگاه به منزل بودم که محافظان آيتالله هاشمي تماس گرفتند و گفتند که حال پدرم نامساعد است و به بيمارستان شهداي تجريش منتقل شدهاند. به بيمارستان که رسيدم تيم پزشکي در حال انجام عمليات احيا بودند و به ايشان شوک ميدادند. زماني که دکتر قاضيزاده هاشمي، دکتر طباطبايي، دکتر زالي و ساير پزشکاني که حضور داشتند اظهار کردند اميدي نيست، خواستم عمليات احيا متوقف شود تا ايشان بيشتر اذيت نشود و پيکرشان را به بيمارستان جماران که نزديک حسينيه جماران است، منتقل کرديم و حسينيه جهت مراسم وداع مردم با آيتالله هاشمي آماده شد. البته ايشان سابقه بيماري خاصي هم نداشتند و در سلامتي بودند.
فاطمه هاشمي: در آن روز من سه مرتبه با ايشان تلفني صحبت کردم؛ دو بار پدر با من تماس گرفت و يک بار من با او براي گرفتن وقت براي رياست دانشگاه آزاد در عمان تماس گرفتم. آخرين باري که با پدر صحبت کردم حدود چهار ساعت قبل از فوت او بود. ايشان با من تماس گرفتند و گفتند که مادرت اندکي مشکل دارد و پايش سوزش دارد، او را امروز به فيزيوتراپي ببرد. من نيز گفتم که بعيد ميدانم ايشان امروز با من بيايند اما اگر که پذيرفتند حتماً با ايشان به فيزيوتراپي ميرويم. پدر همچنين از من خواستند که شب نزد ايشان بروم. حدود ساعت 6.5 بعدازظهر من در دندانپزشکي بودم که محسن تماس گرفت و گفت که کار خيلي فوري دارد اما به دليل آنکه امکان صحبت کردن در آن لحظه نداشتم نتوانستم با او صحبت کنم. در همان حالات بود که دلهره مرا فرا گرفت اما نذر و نياز کردم که براي کسي اتفاقي نيفتاده باشد. هيچ گاه فکر نميکردم که براي پدر و مادرم اتفاقي افتاده باشد چرا که هر دوي آنها سالم بودند و هيچ مشکلي نداشتند.
حدود ساعت 7 که از دندانپزشکي خارج شدم از راننده پرسيدم که محسن با من چه کار داشت اما او نيز گفت که نميدانم از خودش بپرسيد. زماني که قصد داشتم با محسن تماس بگيرم ديدم که تعداد زيادي تماس از دست رفته دارم. همچنين مکرراً تلفن من زنگ ميخورد. در آن لحظات احساس کردم که براي بابا اتفاقي افتاده است. هنگامي که با محسن صحبت ميکردم از او پرسيدم که براي بابام اتفاقي افتاده که او گريه کرد. پرسيدم که آيا ايشان فوت کردهاند جواب داد نه، در بيمارستان هستند و حالشان بد است. زماني که من به بيمارستان رسيدم اولين نفري را که ديدم آقاي دکتر زالي رئيس نظام پزشکي بود. از او پرسيدم که حال پدرم چطور است که ايشان گفتند تمام کرده است؛ زماني که من به بيمارستان رسيدم همه چيز تمام شده بود.
محمد هاشمي: ساعت از ۴ عصر گذشته بود که آيـتالله از مجمع حرکت کردند و من هم به مؤسسه درمان سرطان آمدم تا ملاقاتهايم را انجام دهم. بعد از اينکه کارم تمام شد، در راه منزل بودم و به نزديکيهاي خانه رسيده بودم که محافظين آيتالله زنگ زدند و گفتند حال حاجآقا خوب نيست و ايشان را به بيمارستان بردهايم و گفتيم که به شما هم اطلاع دهيم. من سوال کردم کجا بردهايد؟، گفتند در اورژانس بيمارستان شهداي تجريش بستري شدهاند. من آن موقع با بيمارستان فاصله چنداني نداشتم، در واقع بالاي تجريش و اول خيابان دربند بودم که چون اين خيابان يکطرفه بود، مسير را ادامه دادم و در نهايت حدود ۶ يا ۷ دقيقه بعد به بيمارستان رسيدم.
وقتي رسيدم، ديدم بيمارستان شلوغ است و پرستاران و پزشکان زيادي مشغول فعاليت هستند و داخل دهان و بيني آيتالله لوله اکسيژن قرار دادهاند و مشغول شوک واردکردن به سينهشان هستند و عمليات احيا را انجام ميدهند. من از يکي از پزشکان پرسيدم آيا آثار حيات در آيتالله وجود دارد؟ که او پاسخ داد از وقتي که ايشان را آوردهاند، نه؛ اما تلاشمان اين است که عمليات احيا را با موفقيت انجام دهيم. آنها به تلاش خودشان ادامه ميدادند اما خاطرم هست که بدنشان رنگي معمولي داشت وصورتشان هم خيلي معمولي وعادي بود و جاي کبودي بر روي آن ديده نميشد. طوري که انگار خوابيده بودند.
يک ربع تا ۲۰ دقيقه گذشته بود که دکتر قاضيزاده هاشمي هم آمد و سپس دکتر طباطبايي و دو سه پزشک ديگر نيز بر بالين آقاي هاشمي حاضر شدند و به کارشان ادامه ميدادند. من هم گاهي سوال مي کردم که آيا توفيقي داشتهاند يا نه؟ که پاسخشان منفي بود. حتي بر روي مانيتور هم وقتي حرکت شوک داده مي شد، علائمي ظاهر ميشد که به نظر ميآمد علائم حيات باشد اما وقتي سوال ميکرديم، ميگفتند اين تاثير عمليات شوک است و قلب هنوز خودش به کار نيفتاده است. پس از اينکه وزير بهداشت آمدند و مدتي به تلاش براي احيا ادامه دادند، مشورتي با ساير پزشکان کردند و گفتند ادامه عمليات فايدهاي ندارد و آن را متوقف کردند. در همين زمان بود که آقاي روحاني و آقاي جهانگيري هم به بيمارستان آمدند.
سيدمحمود دعايي: من در دفتر روزنامه نشسته بودم که يکي از آشنايان از رياست جمهوري اين خبر را به من داد که من هم اول آن را باور نکردم. زيرا خبر غير منتظره بود اما بعد از اينکه خبر تاييد شد، بهت کردم و در همان حال غريبي رهبر من را متاثر کرد، زيرا با تمامي حواشي که براي آيت الله هاشمي درست شده بود، وي يکي از قويترين ، وفادارترين و غمخوارترين حاميان رهبر انقلاب بود و به شدت اعتقاد داشت که سلامت رهبري و موفقيتهاي ايشان ضامن دوام انقلاب است. با شنيدن خبر درگذشت آيت الله هاشمي اين نگراني به من دست داد که ما نه تنها يکي از پشتوانههاي انقلاب، بلکه يکي از باوفاترين ياران انقلاب را از دست دادهايم.
محمدرضا عارف: در جلسه شوراي سياست گذاري اصلاحطلبان بودم که ساعت 18:10 يکي از دوستان پيامک خبر فوت آيت الله هاشمي را خواند که من اصلا به آن توجه نکردم و گفتم از اين شايعاتي است که مطرح مي شود اما بعد از 20 دقيقه دوباره خبر آمد که احياي ايشان موثر واقع نشده است. آنجا از آقاي مرعشي خواستيم که خبر را پيگيري کند و وقتي حدود ساعت 7 خبر قطعي آمد، ديگر نتوانستيم جلسه را ادامه دهيم. من اصلا تصور نميکردم که اين اتفاق بيفتد؛ چرا که ايشان سلامت و سرحال بود و جلسات آن روز را خيلي خوب برگزار کرده بود ولي به هر حال قضا و قدر اين بود.
محمدرضا باهنر: من در جلسه شوراي مرکزي جامع اسلامي مهندسين بودم که آقاي خجسته پور توييت فوت آيت الله هاشمي رفسنجاني را به من نشان داد و بلافاصله خبر رسمي هم اعلام شد. من به شدت متاثر شدم و چند دقيقه در آن جلسه ذکر خير آقاي هاشمي را گفتم و بعد هم چون نتوانستم جلسه را ادامه دهم، جلسه تعطيل شد و بعد من به صدا و سيما رفتم.
محمدرضا خاتمي: اول که خبر کسالت آقاي هاشمي آمد گفتم که خب اين به دليل سن و سالاي بالاي ايشان است، اما وقتي خبر فوت آمد، آنقدر خبر غير قابل باور و شوک آور بود که باور نميکردم اين اتفاق افتاده است. جايگاه و نقش ايشان آنقدر مهم بود که خبر فوتش غير قابل باور بود. هنوز هم همينطور است و هر جا ميروم عکسهاي ايشان را ميبينم باور نميکنم که هاشمي ديگر در ميان ما نيست.
محمدنبي حبيبي: من در جلسه اي در محل کارم بودم که يکي از دوستان موتلفهاي ما حدود ساعت 7 اين خبر را به من داد. چون خبر غير مترقبه بود تحت تاثير قرار گرفتم و بلافاصله دوران مبارزات مرحوم هاشمي، همکاري وي با موتلفه، شکنجههاي هولناکي که ايشان در دوره رژيم پهلوي تحمل کردند و خدماتي که به جمهوري اسلامي داشتند و در نهايت تفاوت نظرهايي که از چندين سال قبل به بعد بين رهبري و آيت الله هاشمي به وجود آمد، در ذهنم گذر کرد.
اسدالله بادامچيان: در جلسه رابطين حزب موتلفه بودم که خبر اوليه سکته آيت الله هاشمي و انتقال ايشان به بيمارستان را شنيدم که همانجا پيگير احوال ايشان بودم که خبر فوت را دريافت کردم. من بيش از 50 سال با آيت الله هاشمي رفيق بودم و چه قبل انقلاب و چه بعد از انقلاب با وي همراه بودم و بابت شنيدن اين خبر ناراحت شدم و احوالم در آن شرايط وصف شدني نبود. بعد از تاثرات اوليه، ما در موتلفه دنبال حفظ احترام ايشان بوديم تا بخاطر مسائل دوران حيات آيت الله هاشمي، بي اخلاقيها و سوء تفاهم ها ايجاد نشود. آيت الله هاشمي رفسنجاني فردي قوي بود که خدماتش به نظام و انقلاب فراتر از مسائل جناحي بود. هر کس هم که به ايشان علاقهمند است نبايد وارد بحث هايي شود که در نهايت به تخريب هاشمي منجر شود.
رضا سليماني (مشاور و مديرکل روابط عمومي مجمع تشخيص مصلحت نظام): براي من صحبت کردن از آيتالله هاشمي رفسنجاني سخت است و رحلت ايشان را هنوز باور نکردهايم. آخرين بار يک روز قبل از فوت آيتآلله هاشمي در جلسه کميسيون نظارت مجمع خدمت ايشان بودم. خيلي سرحال بودند، موشکافانه مسائل را مطرح کردند و در بحثها شرکت داشتند. هيچ حالت کسالتي در چهره ايشان احساس نکرديم و گويا وقارش براي ما آرامش قبل از طوفان بود. آن روز بعد از جلسه مثل هميشه تا دم درب اطاقشان همراهشان رفتم و مشخصاً از يک پيام و يک مصاحبه پرسيدم که گفتند «مشغول خواندن هستم». خبر جلسه را نوشتم و پس از تأييد(کار هميشگي در اين 27 سال) تصاوير آن جلسه را هم انتخاب کرديم و در اختيار رسانهها گذاشتيم. متأسفانه آن خبر آخرين خبر از برنامههاي اين مرد تاريخساز بود. صبح روز يکشنبه جلسه کميسيون زير بنايي بود و چون جلسهاي غير خبري بود، عازم شهرستان شدم. دوستاني که در آن جلسه حضور داشتند، ميگفتند که مانند روز قبل بسيار سرحال بودند.
حول و حوش غروب بود که تلفني به من خبر دادند حال آيت الله هاشمي بد شده و عازم بيمارستان شدند. لحظات اول به آن شدت نبود اما بعد معاون بنده آقاي خليلي از بيمارستان تماس گرفتند و خبر تاسف بار فوت ايشان را به من دادند. آيتالله به بيمارستان شهداي تجريش منتقل شده بودند و هر چه پزشکان تلاش کردند، ايست قلبي ايشان احيا نشد. مرتب تلفن من زنگ ميخورد و رسانهها پيگير اخبار بودند. باور نميکرديم اتفاقي که نبايد بيافتد، افتاده است. واقعاً شب بسيار عجيبي بود. به محض اطلاع، مردم روانه بيمارستان شدند. همکاراني که بودند، ميگفتند که حضور آن جمعيت جاي شگفتي داشت و احساس غرور ايجاد ميکرد که چه طور اين عالم مجاهد، محبوب مردم است.
