وقتی فنی و حرفهای و دانشگاههای ما در مأموریت خود لنگ میزنند/ بازار کار خالی از نیروهای ماهر و فنی/ روایت جالب تاجگردون و جوشکارهای وارداتی! خانم مدیرکل، لطفا شفاف بگویید مجوزها را به چه کسانی دادید؟ اینجا پول بدهید، یکشبه، هنرمند و ماهر میشوید! استادکارهای کاغذی!
ریواس/ یکی از وظایف دولت در مقابل شهروندان خود، مهارتآموزی و آموزش مهارتهای عملی و کارگاهی برای ورود به بازار کار در رشتههای مختلف فنی است؛ این رسالت سنگین به دوش دانشگاهها و کارگاههای فنی و حرفهای است که گویا هر دو نهاد در انجام این مأموریت مهم، لنگ میزنند؛ در استان کهگیلویه و بویراحمد کمتر جوانی پیدا میشود که به واسطهی مهارتهای فنی و حرفهای وارد بازار کار شده باشد بلکه رویکردها در اینجا هم مدرکگرایی و آمارگرایی است؛ در این میان نحوه واگذاری مجوزهای احداث آموزشگاه و کارگاههای فنی و حرفهای هم محل سوال است! ماجرای گواهینامههای مهارتی، یکشبهی ادارات صنایع دستی و جهاد کشاورزی هم در نوع خود خندهدار و خجالتآور است! در این گزارش به روایتی از تاجگردون برای جذب نیروهای فنی و تخصصی و جوشکارهای وارداتی هم پرداختیم.
به گزارش ریواس جنوب از یاسوج، آمار بیکاری در کهگیلویه و بویراحمد مدتهاست که از مرز دغدغههای معمولی رد شده و به یک بحران خاموش تبدیل شده است؛ از سوی دیگر و در یک فرایند سالم، داشتن مهارت و تخصص عملی، یکی از مهمترین ابزارها و فاکتورها برای پیدا کردن یک کار و در عین حال یکی از مهمترین موانع کار و اشتغال در استان کهگیلویه و بویراحمد است.
دانشگاههای ما که عملا به کارخانههای صدور مدرکهای کاغذی تبدیل شدند و دانشجویان بعد از فارغالتحصیلی، عمدتا مهارت لازم برای ورود به بازار کار را ندارند و برای همین هم عمدهی این افراد به دنبال شغلهای دولتی و پشت میزی هستند.
غلامرضا تاجگردون، نماینده مردم گچساران در مجلس شورای اسلامی که با پیگیریهای او، چندین کارخانهی بزرگ از جمله پتروشیمی و پالایشگاه و کارخانهی شیشه و… در گچساران در حال ساخت است میگوید که ظرفیتهای زیادی برای ایجاد شغل فراهم کردیم اما در بسیاری از رشتههای تخصصی و مهارتی، نیروهای ماهر و کاربلد بومی نداریم و باید از خارج از استان نیرو بیاوریم.
تاجگردون که برای جذب نیرو در یکی از پالایشگاههای گچساران، یک سایت برای ثبتنام متقاضیان راهاندازی کرد گفته که تعداد متقاضیان شغلهای دفتری، حراست، امور اداری و… چند ده برابر سایر مشاغل فنی و تخصصی بوده است؛ معنی این حرف این است که وقتی کارخانهای احداث میشود و مثلا نیاز به یک نیرو با تخصص و مهارت جوشکاری صنعتی است، معمولا در استان کسی با این سطح مهارتی را نداریم اما اگر نگهبان و حراست و شغلهای پشتمیزی بخواهند آنقدر متقاضی داریم که کار به درگیری و تنش کشیده میشود!
به عبارت دیگر برای مشاغل فنی و تخصصی که نیاز به مهارت عملی ندارند، استان کهگیلویه و بویراحمد یک استان وارداتی است و تاکنون کارخانهداران و سرمایهگذاران اینگونه مشاغل از جمله جوشکاری و برقکاری صنعتی را از سایر استانها جذب میکنند؛ جوشکارهای وارداتی!
برای رفع این نقیصهی مهم در بازار کار یا باید به دانشگاهها دل ببندیم یا کارگاههای مهارت آموزی فنی و حرفهای؛ تکلیف دانشگاهها که معلوم است و اینجا فقط مدرکگرایی مهم است؛ در دانشگاهها، عمدتا درس تئوری میخوانند و خبری از مهارت عملی و کار تجربی نیست!
البته به جز فنی و حرفهای، برخی ادارات دیگر از جمله میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و همچنین جهاد کشاورزی هم دورههای مهارت افزایی و گواهینامههای اعطای مهارت در رشتههای مختلف را میدهند اما در اینجا هم اولویت اول گرفتن پول از مردم، مدارک کاغذی و نهایتا معرفی برای یک وام با شغل کاملا موقتی و ناپایدار است؛ آموزشهای مهارتی در این دو دستگاه واقعا ناامیدکننده و بهتر است بگوییم در بسیاری از موارد، کاملا صوری است!
فقط پولت را بدهی، یکشبه در رشتهی زنبورداری، ماهر و متخصص میشوی؛ یکشبه در گلیم و جاجیم، هنرمند میشوی و خلاصه اینجا هم همهچیز، بازی است.
با همین ماستمالیهاست که آمار بیماری را میسازیم و هر کس وامی گرفته باشد، شاغل محسوب میشود اما عمدهی این وامها، شغل پایداری درست نمیکنند!
اگر از دانشگاهها و این ادارات برای تربیت نیروهای فنی و تخصصی با مهارتهای عملی، ناامید شویم، مراکز فنی حرفهای جایی است که دولت با هزینههای فراوان برای آموزش و مهارتآموزی راهاندازی کرد اما در استان کهگیلویه و بویراحمد گویا حال فنی و حرفهای ما هم چندان خوب نیست.
اداره کل آموزش فنی و حرفهای استان به عنوان خط مقدم توانمندسازی و مهارتآموزی جوانان، باید قطبنمای هدایت این نیروهای جویای کار به سمت بازار باشد؛ اما بررسیهای میدانی نشان میدهد این نهاد، خود به چرخدندهای در تکرار سیکل باطلِ «بیکاریِ مهارتندار» تبدیل شده است.
سالیانه اعتبارات قابل توجهی برای آموزش و کلاسهای مهارت آموزی ادارهکل فنی و حرفهای هزینه میشود اما متأسفانه این ادارهکل هم همانند دانشگاههای ما بیش از آنچه در تربیت و ساختن جوانانی با مهارتهای فنی و تجارب عملیاتی نقش داشته باشد، اسیر مدرکگرایی و آمارگرایی شده است.
اکنون برای ادارهکل فنی و حرفهای کهگیلویه و بویراحمد کمتر اهمیت دارد که چند جوان بیکار با استفاده از کلاسهای مهارتی این ادارهکل وارد بازار کار شدند اما اینکه آماری برای تهران بفرستند که این تعداد کلاس برگزار شده، قطعا اهمیت بیشتری دارد؛ افزایش درآمدهای اختصاصی فنی و حرفهای بابت پولی که از مردم در قبال دادن گواهینامههای مهارتی مهمتر است!
در کنار نگاه مدرکگرایی و آمارگرایی دورههای آموزشی و مهارتی این نکته نیز قابل لمس است که تمرکزها بیشتر روی همان دورههای سنتی، کلیشهای، کهنه و از مدافتاده است و به نظر میرسد ادارهکل فنی و حرفهای استان ما هم به لحاظ تجهیزات و امکانات کارگاهی نو و هم دورههای بهروز و مدرن و مورد نیاز شرایط فعلی بازار، حال و روز خوبی ندارد.
این کارایی پایین را وقتی در کنار هزینهها و شهریه های قابل توجهی که آموزشگاههای فنی و حرفهای از مردم میگیرند، بگذاریم، نگرانیها چندبرابر میشود؛ به عبارتی حالا که مردم برای مهارت آموزی خود باید هزینه کنند چرا واقعا نباید این مهارتها هم واقعی باشد و هم با بهترین کیفیت انجام شود؟
آیا هدف صرفا دریافت یک وام و ایجاد شغلهای موقت است تا به محض دریافت وام آن شغل و کار را جمع کنیم یا واقعا دنبال مهارت واقعی و شغلهای پایدار هستیم؟
خانم مدیرکل! صندلی مدیریت مهارتآموزی جای روزمرگی و آمارسازی نیست. تا دیر نشده، ترمز این قطار فرسوده را بکشید؛ شورای مشورتی صنعتگران واقعی را جایگزین بروکراسی کاغذی کنید و دورههای آموزشی را از خیاطیهای سنتی و کامپیوتر مقدماتی، به سمت اقتصاد دیجیتال، فنون نوین و نیازهای واقعی بازار استان شیفت دهید. جوان بیکار این استان، بیش از هر زمان دیگری به «مهارت واقعی» نیاز دارد، نه «مدرک کاغذی»!
فقط هم مهارت در رشتههای فنی مانند برق صنعتی، جوشکاری صنعتی کنترل کیفیت و… نیست در همین شغل پرمخاطب مکانیک و تعمیرگاه خودرو هم یکی از ضعیفترین سطح مهارتها در استان کهگیلویه و بویراحمد است و ادارهکل فنی و حرفهای بهجای ارتقای سطح مهارت تعمیرکاران خودرو فقط در قالب طرحی افرادی که نزد تعمیرکاران، مدتی کار کنند را مدرکی صادر میکنند و در آمار ثبت میکنند همین!
نکتهی دیگری که باید به آن اشاره کنیم این است که خانم اسدی باید شفافسازی کند که مجوزهای آموزشگاههای فنی و حرفهای، را به چه کسانی و با چه معیارهایی داده است؟
حدود ۱۸۰ آموزشگاهی که تحت عنوان کلاسهای مهارتی فنی و حرفهای مجوز گرفتند و فعال هستند و ماهیانه درآمدهای میلیاردی بر جیب میزنند بر چه اساسی مجوز گرفتند و اینها چه خروجی داشتند و دارند؟ صدها مراکزی که مجوز گرفتند و کاری نمیکنند اینها بر چه اساسی مجوز گرفتند؟
اکنون در برخی مدارس غیرانتفاعی که وارد میشویم تا تابلوی دیگری هم تحت عنوان آموزشگاه فنی و حرفهای وجود دارد که این سوال را مطرح میکند که آیا این مجوزها به مدارس غیرانتفاعی داده شده یا افراد این کلاسها و کارگاهها را به آنجا بردند؟
چه نظارتی بر این آموزشگاههای آزاد میشود که پولهای هنگفتی از جوانان بیکار میگیرند و واقعا شفاف نیست که چه مهارتی به آنها میآموزند؟
شنیده شده در برخی از این آموزشگاهها با پرداخت شهریه و پول بلافاصله مدرکی تحت عنوان مهارت در فلان رشته را صادر میکنند که اگر این صحت داشته باشد بسیار، فاجعهبار است و خیانت به بازار کار و اعتماد مردم به حساب میآید.
فرجزاده، مدیر آموزشگاههای آزاد فنی و حرفهای کهگیلویه و بویراحمد در گفتوگو با ریواس جنوب بروز چنین تخلفاتی را رد نکرد اما گفت اگر باشد موردی و اندک است و ما با نظارتهای مستمر خود با در صورت دریافت گزارشات مردمی بلافاصله مجوز چنین آموزشگاههایی را باطل میکنیم.
او با بیان اینکه قطعا در بحث امکانات و تجهیزات کارگاهی نیازمند بازسازی و تقویت هستیم گفت که مهارتهای فنی و حرفهای که مورد تایید ما باشد قطعا با بهترین کیفیت و سطح بالای مهارت، ارائه شده است و من از آنها دفاع میکنم اما اگر آموزشگاههایی خودسرانه اقدام به صدور مدرک مهارتی برای افراد بکنند، مورد تایید ما نیست.
باوجود این اظهارنظر آقای فرجزاده اما آنچه ضرورت دارد این است که ادارهکل فنی و حرفهای کهگیلویه و بویراحمد باید در رویکردهای خود، تجدیدنظر کند به طوری که اگر ماهی یک نفر را در رشتههای فنی و صنعتی آموزش دهد و ماهر کند، بسیار بهتر از آمارهای بالاست که فقط روی کاغذ هستند و هیچ جوانی از قبل آنها وارد بازار کار نمیشود!
از سوی دیگر ادارات میراث فرهنگی و صنایع دستی و جهاد کشاورزی نیز باید در این مهارتهای کاغذی و صوری، تجدیدنظر کنند و واقعا به دنبال ایجاد شغلهای پایدار و واقعی باشند نه صرفا یک مدرک کاغذی و یک وام موقت و نهایتا جمع کردن واحد تولیدی یا خدماتی!
تقویت دانشگاههای علمی کاربردی با محوریت تربیت نیروی کار ماهر و کارگاهی هم میتواند بخشی از راهکار در تغییر سیاستهای اشتغالی در کهگیلویه و بویراحمد باشد.
انتهای پیام/ بنام
