پایگاه خبری تحلیلی ریواس جنوب هر هفته شما را با یکی از جاذبههای گردشگری زیبای استان فارس آشنا میکند؛
این هفته به توصیف «تنگه هایقر» که به گرند کنیون ایران نیز معروف است، در استان فارس میپردازیم.
استان فارس یکی از استانهای پرقدمت زیبا در ایران است و به همین سبب جاذبههای دیدنی و کمنظیری دارد. یکی از این مناطق دیدنی که کمتر نام آن را شنیدهایم، تنگه هایقر در فیروزآباد است. این تنگه با چشمانداز طبیعی شگفتانگیزش طبیعتگردان و دوستداران طبیعت را به خود جذب کرده است.
بسیاری از صاحبنظران و متخصصان از تنگهی هایقر به عنوان زیست بوم طبیعی ایران زمین یاد میکنند. اگر بر فراز این دره بایستید، مبهوت عظمت این جاذبهی زیبا میشوید تا جایی که ممکن است در تمام مدت سفرتان به استان فارس، بخواهید در تنگه هایقر بمانید.
در ادامه، با پایگاه خبری – تحلیلی ریواس جنوب همراه باشید تا به معرفی تنگه هایقر که همچون سرسرایی طبیعی بین دو سوی کوه فاصله انداخته تا بستری باشد برای رودخانهی قره آقاج، در استان فارس بپردازیم:
دربارهی تنگه هایقر
- تنگه هایقر ژرفدرهای واقع در ۳۵ کیلومتری جنوب شهرستان فیروزآباد در استان فارس قرار دارد. طول این تنگه حدود هشت کیلومتر است و رودخانه قرهآج در بستر آن جریان دارد. این رودخانه پس از پیچوخمهای بسیار با نام «مند» به خلیج فارس میریزد.
- عمق دیوارههای این دره، گاه به حدوداً ۴۵۰ متر میرسند. طول پیمایش کامل هایقر ۱۸ کیلومتر است. لازم به ذکر است که طول آن، در برخی منابع بین ۸ تا ۱۴ کیلومتر اعلام شده است. این دره را گرند کنیون ایران نامیدهاند.
- علاوه بر آنکه این تنگه زیبا یک جاذبه طبیعی بکر محسوب میشود، صحنههای تاریخی زیادی را به خود دیده است. همنشینی با عشایر قشقایی که در نزدیکی دره هایقر زندگی میکنند و گوش دادن به صحبتهای آنان نشان میدهد که این تنگه در رویارویی بین عشایر و نیروهای انگلیسی شاهد ماجراهایی بوده است.
- همچنین، از شواهد تاریخی میتوان فهمید که این دره با ساختار طبیعیاش به عشایر قشقایی برای مقابله با نیروهای انگلیسی کمک شایانی کرده بود.
- اگر بر فراز این دره بایستید مبهوت عظمت این جاذبهی زیبا میشوید. صدای جریان آب و آواز پرندگان در کنار یکدیگر آهنگ موسیقی هیجان انگیزی را به وجود میآورند به طوری که ممکن در تمام مدت سفرتان به استان فارس بخواهید در تنگه هایقر بمانید.
- عمق زیاد این دره باعث تعجب همگان شده و آن را به منطقهای جذاب برای ماجراجویی افراد حرفهای بدل کرده است.
پیشینهی تنگه هایقر
این دره تا اوایل دههٔ هشتاد شمسی تقریباً گمنام و ناشناخته بود و بعد از شروع احداث سد هایقر شناخته شد. طبق افسانههای محلی این دره در گذشته به دلیل عبور کاروان عروسی و افتادن عروس در دره و کشته شدن آن با نام «گلین اوچان» (به ترکی) یا «عروس پرت شده» (به فارسی) یا «عروس کُش» شناخته میشود. اگر به لغتنامه مراجعه کنیم، متوجه خواهیم شد که نام هایقر وجود ندارد.
اما، این کلمه از دو بخش «های» و «قر» (که در اینجا لغتی ترکی است و معنای کشتن و تار و مار کردن را میدهد) ایجاد شدهاست و گفته میشود که نام این دره برگرفته از جنگ میان قشقاییها و نیروهای انگلیسی در این مکان است و مبارزان قشقایی پس از کشتن نیروهای انگلیسی این نام را به صورت «های قر» فریاد میزدند و این نام بر روی دره ماندگار شدهاست.
نحوهی شکلگیری تنگه هایقر
- تنگهٔ هایقر یک برش در پهنای تاقدیس دهبین است که نخست عملکرد زمین ساخت آن را پدیدآورده و سپس فرسایش آب آن را گسترش داده و ژرف نمودهاست. دیوارههای بلند دره، رودخانهٔ پرآب جاری در کف آن و پژواک صدای پرندگان، منطقهای کمنظیر پدیدآورده که بستری ارزشمند برای گردشگری طبیعت بهشمار میرود.
- تنگه هایقر حاصل پویایی عملکرد زمین در این بخش از کوههای زاگرس است. زمینشناسان دلیل پدید آمدن این تنگه را فعلوانفعالات جفرافیایی میدانند. همچنین جریان آب درون تنگه تاثیر مستقیمی بر شکلگیری آن داشته است. این تنگه برشی از پهنای طاقدیس است که فرسایش آب آن را گسترش داده و ژرفتر کرده است.
- پوششهای گیاهی اطراف تنگه متنوع است و سبزههای کوتاهقد بر زیبایی آن افزودهاند. علاوه بر این، دیوارههای صخرهای دره که در اثر فرسایش حالت پلکانی پیدا کردهاند، تنگه هایقر را جذابتر و تماشاییتر کردهاند. برخی از زمینشناسان، دره هایقر را یکی از ژئوپارکهای ایران میدانند.
شباهت تنگه هایقر با گرند کنیون
دره هایقر شباهت بسیار زیادی به «گرند کنیون» در ایالت آریزونای آمریکا دارد. گرند کنیون ۴۴۶ کیلومتر درازا و ۱۸۰۰ متر عمق دارد و یکی از طولانیترین تنگههای دنیا محسوب میشود. زیبایی این دره در آمریکا گردشگران بسیاری را از سراسر دنیا برای دیدن آن ترغیب میکند. هرچند گرند کنیون از لحاظ ابعاد در دنیا بینظیر است، شما میتوانید بهجای رفتن به آمریکا راهی تنگه هایقر در استان فارس شوید.
بهترین زمان سفر به تنگه هایقر
- بهار: بازدید از دره هایقر در فصل بهار که پوشش گیاهی سرسبز و آب بیشتری دارد، فرصت خوبی را برای ماجراجویی در طبیعت و دل سپردن به آن فراهم میکند. طبیعت بهاری به زیبایی این دره بکر و رویایی میافزاید و شما میتوانید گردشی فرحبخش را در هوایی خنک تجربه کنید.
- تابستان: تنگه هایقر در منطقه گرمی قرار گرفته است و در فصول گرم سال جانوران و حشرات خطرناکی در آن مشاهده میشود. پس اگر در تابستان قصد رفتن به این تنگه را دارید، مراقب جانوران خطرناک باشید. هرچند که در فصل تابستان گرمای هوا لذت سفر را کمتر میکند، این فصل برای آبتنی کردن بسیار مناسب است.
- پاییز: بهدلیل آنکه هوا در فصل پاییز رو به سردی میرود، رفتن به این منطقه توصیه نمیشود.
- زمستان: در فصل زمستان بهدلیل سرمای آزاردهنده هوا، بازدید از این منطقه توصیه نمیشود؛ اما اواخر زمستان میتواند فرصت مناسبی برای سفر کردن باشد.
تفریحات تنگه هایقر
- قایق سواری: در منطقه گردشگری تنگه هایقر، رودخانه قرهآج جریان دارد که امکان قایقسواری را برای گردشگران فراهم میکند.
- آبتنی کردن: در فصل تابستان، آبتنی کردن در آبهای هایقر یکی از تفریحات مفرح و دلچسب برای طبیعتگردان محسوب میشود.
- عکاسی و فیلمبرداری: شما میتوانید علاوه بر لذت بردن از دیدن غروب آفتاب در دره هایقر، از تمامی چشماندازهایش عکاسی و فیلمبرداری کنید.
- صخرهنوردی و کوهنوردی: برای افرادی که کوهنورد و صخرهنورد حرفهای هستند، رفتن به دره هایقر به یکی از بهترین تجربهها و تفریحاتشان تبدیل میشود.
- پیادهروی: اگر شما هم جزو آن دسته از افرادی هستید که هفته شلوغی را سپری کردهاید و برای آخر هفته بهدنبال جای دنجی برای تفریح و پیادهروی میگردید، سفر کردن به تنگه هایقر میتواند یکی از بهترین انتخابهاتان باشد.
امکانات لازم برای بازدید از تنگه هایقر
برای بازدید از تنگه هایقر، تجهیزات کوهنوردی و کمکهای اولیه را فراموش نکنید. پتو و لوازم خواب، کفش کوهنوردی، چراغقوه، وعدههای غذایی، قمقمه آب، پاوربانک، داروهای شخصی، زیرانداز و کیسهخواب از مهمترین وسایلی هستند که باید همراهتان داشته باشید.
اقامت در سفر به تنگه هایقر
برای اقامت در هایقر، میتوانید ساعت کوتاهی را با عشایر منطقه وقت بگذرانید. همچنین میتوانید وسایل و تجهیزات کمپینگ را همراهتان ببرید و اقامت کوتاهمدتی را در دل طبیعت داشته باشید. اگر بخواهید مدت بیشتری را در این منطقه بمانید، باید از امکانات اقامتی در شهر فیروزآباد استفاده کنید. اقامتگاه بومگردی «ایل یورد» از نزدیکترین اقامتگاهها به هایقر است که کمتر از سه کیلومتر تا فیروزآباد فاصله دارد. این اقامتگاه از دو اتاق و یک چادر تشکیل شده و پذیرای حدود ۱۶ گردشگر است. شهرستان فیروزآباد نیز اقامتگاهها و هتلهای بسیاری دارد که میتوانید از آنها استفاده کنید.
جاهای دیدنی اطراف تنگه هایقر
- کاخ اردشیر فیروزآباد: استان فارس، جنوب شرقی جاده شیراز ـ جهرم
- قلعه دختر فیروزآباد: استان فارس، بعد از فرودگاه شیراز، کیلومتر ۹۹ جاده شیراز ـ فیروزآباد
نکات بازدید از تنگه هایقر
- عبور از دیوارههای زاگرس و رسیدن به تنگهی هایقر، نیاز به داشتن راهنما و تجهیزات کامل دارد و پیادهروی به پایین دره به مدت ۲ ساعت به طول میانجامد.
- برای علاقهمندان به پیاده روی و کوهنوردی رفتن به درون دره و بیرون آمدن از آن میتواند جالب باشد. در زمان فرود به درون دره و خروج از آن صبر، آرامش و رعایت نکات ایمنی ضرورت دارد.
- برای بازدید از این تنگه و صخرهنوردی در آن، باید حتما امکانات کافی را داشته باشید و با راهنما یا گروهی همراه شوید که منطقه را بهخوبی میشناسند. بهتر است بدانید که تنها کسانی میتوانند از این منطقه با جزییات کامل دیدن کنند که کوهنورد و صخرهنورد حرفهای باشند.
- میتوانید با هر نوع ماشینی به هایقر سفر کنید تا از تماشای این طبیعت دلپذیر شگفتزده شوید.
- در این منطقه هیچ اپراتور همراهی آنتن نمیدهد، پس قبل از سفر به اطرافیانتان اطلاع دهید تا در صورت بروز مشکل بتوانند به گروههای امدادی خبر دهند.
- احتیاط را رعایت کنید و به لبه پرتگاهها نروید؛ چراکه از نظر امنیتی خطرناک است.
- اگر بهدنبال آرامش در طبیعت میگردید، دره هایقر یکی از بهترین جاهایی است که میتوانید به آن سفر کنید.
- لطفاً دوستدار طبیعت باشید و همراهتان کیسه زباله ببرید تا از ریختن آشغال در این طبیعت بکر خودداری کنید.
مسیر و نحوهی دسترسی به تنگه هایقر روی نقشه
برای دسترسی به دره تماشایی هایقر، اگر از شیراز به سمت جنوب حرکت کنیم، بعد از طی ۱۰۰ کیلومتر به شهرستان فیروزآباد میرسیم. وقتی به ۲۵ کیلومتری فیروزآباد رسیدید، باید در مسیر فرعی قیر ـ هنگام ـ فیرزوآباد به راهتان ادامه دهید. هرگاه تابلوی «تأسیسات سد هایقر» را مشاهده کردید، از کنار سد عبور کنید، بهسمت پایین بروید و وارد تنگه حیرتانگیز هایقر شوید.
امیدواریم از این مطلب استفاده کرده باشید و از سفر کردن به این طبیعت دلانگیز لذت ببرید. اگر از خواندن توصیف زیباییهای تنگه هایقر علاقهمند شدید که این درهی زیبا و خوش آبوهوا را ببینید؛ پس بی معطلی بساط سفر را مهیا کنید و آمادهی رفتن به دامان این طبیعت زیبا شوید. سفر خوبی را برای شما آرزومندیم.
برای آشنایی بیشتر با مناطق گردشگری موجود در شهر شیراز و استان فارس، همچنان با پایگاه خبری – تحلیلی ریواس جنوب همراه باشید.
چنانچه نظر و یا تجربهی سفر به تنگه هایقر استان فارس را دارید، آن را برای ما و سایر مخاطبان ریواس جنوب به اشتراک بگذارید.
منابع
