استان کهگیلویه و بویراحمد هم آب دارد هم ماهی اما ساکنینش ماهی را به گرانترین قیمت‌ها می‌خرند و سرانه مصرف این ماده باارزش غذایی در ردیف کمترین‌های کشور است؛ اینک برخی کارشناسان قوز بالای قوز شدند و طرح ممنوعیت پرورش ماهی را کلید زدند!
به گزارش ریواس جنوب از یاسوج، استان کهگیلویه و بویراحمد در تولید ماهی و آبزیان رتبه سوم تا چهارم کشور را دارا است و در منابع آبی نیز رتبه کمتر از سه را در کشور دارد؛ اما این داشته‌ها آنگونه که باید به درد صاحبانشان نیامده است.
خواب “آب”
در داستان آب که برای همه حلاجی شده است که آب‌های این استان بدون استفاده خارج می‌شود و دشت‌ها و باغ‌های تشنه این استان فقط خواب “آب” می‌بینند اما در بحث تولید آبزیان، داستان کمی متفاوت‌تر است.
تقریبا” می‌شود گفت که یکی از استفاده‌های بجا از آب‌های فراوان این استان با حدود 7 رود مهم و سرشاخه‌های پرآب آنها، احداث طرح‌های پرورش ماهی بوده که متأسفانه اکنون به اسم کار کارشناسی و مطالعات، همانند گذشته چوب حراج خورده است و از تیرماه سال قبل تاکنون ممنوع شده است در حالی که مزارع پرورش ماهی به علت چرخش منابع آبی، کمترین مصرف را دارند.
واگذاری طرح‌های پرورش ماهی به افراد غیربومی
قبل از ورود به موضوع طرح ممنوعیت صدور پرورش ماهی در رود بشار و سرشاخه‌های اطراف آن این نکته هم ضروری است؛ در این استان، با توجه به منابع آبی فراوان، مزارع زیاد پرورش ماهی نیز وجود دارد به طوری که در بدترین حالت رتبه چهارم تولید کشور را در این حوزه داریم اما متأسفانه عمده این طرح‌ها به غیربومی‌ها واگذار شده تا شهروندان کهگیلویه و بویراحمدی از این موهبت الهی هم، نانی به سفره‌های تقریبا” خالی خود نبرند.
هر چند باز کردن این موضوع نیاز به یک فرصت بیشتری دارد و دنیای اقتصاد هم تابع نظام رقابت و گردش سرمایه است و خیلی کاری به بومی و غیربومی ندارد ولی این یک واقعیت است که جتی اگر از دیدگاه اقتصاد مقاومتی هم به موضوع بنگریم لازم است، تولید ماهی در این استان به دست جوانان و بیکاران همین استان باشد تا هم اشتغال ناشی از آن شامل حال ناخوش این رزهای بیکاران شود و هم سیاست‌های تولید این ماده باارزش، به صورت بومی مدیریت شود.
طرح ممنوعیت تولید ماهی در رود بشار و سرشاخه‌های اطراف آن
اما این چوب، همه چوب‌های حراج ظرفیت تولید ماهی در کهگیلویه وبویراحمد نیست؛ جدیدا” برخی کارشناسان طرحی را به شورای حفاظت از منابع آب این استان آوردند، که صدور مجوز پرورش ماهی را ممنوع کنند!
این موضوع که مخالفین و موافقینی دارد و هر دو گروه هم دلایل قابل تأملی دارند، بیش از هر چیز در نگاه افکار عمومی بی‌تدبیری را علامت می‌دهد.
رود بشار ناتوان است/ 160 مجوز مزرعه پرورش ماهی
رسول فرهادی، معاون حفاظت و بهره‌برداری از منابع آب استان کهگیلویه بویراحمد است که از موافقین ممنوعیت صدور مجوز جدید پرورش ماهی در رود بشار و سرشاخه‌های آن است.
او می‌گوید که 220 مجوز پرورش ماهی در این استان صادر شده که 160 مورد آن در رود بشار و سرشاخه‌های آن است و به همین اندازه نیز تقاضای احداث مزارع جدید پرورش ماهی و همچنین 7 مزرعه بدون مجوز داریم.
فرهادی به طور مشخص رود بشار و سرشاخه‌های آن را ناتوان از پذیرفتن ظرفیت‌های جدید تولید ماهی می‌داند و معتقد است ظرفیت آبرفت‌های این رود دیگر جواب نمی‌دهد.
او از مسئولان می‌خواهد که با برخی مکاتبات، برای مردم و متقاضیان توقع ایجاد نکنید چرا که دیگر مجوز جدید صادر نمی‌شود.
این محددیت شدید در حوزه آب این استان پرآب در حالی است که مزارع پرورش ماهی، مصرف آب بسیار کمی دارند و با گردش آب عملا کمترین آسیب به منابع آبی و محیط زیست وارد می‌شود.
همچنین بسیاری از مجوزهایی که فرهادی به آنها اشاره می‌کند، هنوز منجر به تولید نشدند.
پرورش ماهی از تیرماه سال قبل ممنوع شد
غلام‌عباس موسوی‌نژاد یکی دیگر از موافقان ممنوعیت صدور مجوز پرورش ماهی است که معتقد است حجم نیترات و دیگر آلاینده‌ها در رود بشار و سرشاخه‌های آن زیاد شده و دیگر قدرت خودپالایی ندارد.
او که پیش از این مدیر شیلات سازمان جهاد کشاورزی بود و اکنون یکی از کارشناسان باسابقه این مدیریت است، ادامه می‌دهد: ما صدور مجوز پرورش ماهی را از تیرماه سال قبل ممنوع کردیم تا اینکه یک مطالعه علمی انجام شود و دقیقا مشخص شود که آیا صدور مجوزهای جدید انجام شود یا نه!
از مقدسات انتقاد می‌شود ولی از کارآفرین نمی‌توان انتقاد کرد/ نظام مهندسی خودسر است
او با انتقاد از شدید از سازمان نظام مهندسی کشاورزی، توپ این تقصیرات را در زمین آنها می‌اندازد و می‌گوید که سازمان نظام مهندسی بدون درنظر گرفتن محدودیت‌ها، مدیریت شیلات را دور می‌زند و خودش مجوز صادر می‌کند!
موسوی‌نژاد می‌افزاید: از مقدسات می‌شود انتقاد کرد ولی گویا از کارآفرینی و بخش خصوصی نمی‌شود انتقاد کرد؛ هر چه می‌گوییم آقا ظرفیت تکمیل است، بخش خصوصی پاسخگو نیست و سازمان نظام مهندسی هم که یک سازمان خصوصی است به صورت خودسرانه متقاضیان را به امور آب معرفی می‌کند و تحت فشارها، بسیاری از متقاضیان مجوز آب را هم می‌گیرند و توقعاتی ایجاد می‌شود که اکنون امکان صدور مجوز برای آنها نیست.
او موضع مدیریت شیلات جهاد کشاورزی را کاملا همراه و موافق مواضع شرکت امور آب منطقه‌ای اعلام کرده است.
اگر توان رود بشار باید مطالعه شود چرا یکسال تولیدکنندگان را معطل کردید؟
اما این دیدگاه‌ها، مخالفان سرسختی هم دارد، سهراب بنام، مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی این استان و یکی از نمایندگان و مدافعان بخش خصوصی است که اینگونه برخوردها را غیرکارشناسی می‌داند.
بنام معتقد است اگر مدیریت شیلات از تیرماه سال 94 به این نتیجه رسیده است که باید یک مطالعه علمی برای توان رودخانه‌های این استان در احداث مزارع پرورش ماهی انجام دهد، چرا بعد از یکسال هنوز این کار را نکرده و تولیدکنندگان و مردم را معطل تصمیمات خود می‌کند؟
ضمن اینکه اگر رود بشار و سرشاخه‌های آن، توان ندارد باید به سراغ روش‌های علمی برویم تا آلودگی‌ها کمتر شوند نه اینکه تولید را تعطیل کنیم!
او همچنین می‌گوید که مجوزهایی که قبل از این صادر شده نیز باید کاملا پابرجا باشد و پاسخگوی آن باشیم چرا که نمی‌شود بدون تدبیر، سرمایه‌گذاری و تولید را تعطیل کنیم؛ این تصمیم و مدیریت این موضوع نیاز به برنامه‌ریزی و در نظرگرفتن همه جوانب کار است.
اگر شرایط تولید ماهی فراهم نیست با روش‌های علمی تولید، مشکل را حل کنید نه اینکه تولید را تعطیل کنید
این متولی بخش خصوصی با بیان اینکه هنوز کار علمی انجام نشده و این ممنوعیت نوعی مانع‌تراشی در راه تولید است، تأکید کرده است: در حوزه تولید ماهی یک از استان‌های برتر هستیم و نمی‌شود با یک تصمیمی که هیچ پشتوانه علمی موثقی هم ندارد، بخواهیم به همین راحتی آن را تحت‌الشعاع قرار دهیم.
بنام تصریح می‌کند: اگر شراط برای تولید ماهی فراهم نیست بالاخره راهکارهای علمی وجود دارد و باید این شرایط را فراهم کنیم نه اینکه صورت مسئله را پاک کنیم؛ بالاخره تکنولوژی‌های زیادی اکنون در صنعت تولید ماهی وجود دارد که باید آنها را به کار گیریم تا اثرات زیست محیطی این تولید مهم کاهش یابد نه اینکه آن ر ممنوع کنیم.
موضوعی که موسوی‌نژاد آن را می‌پذیرد و می‌گوید که راهکارهای علمی زیادی وجود دارد که در این استان اجرا نمی‌شود.
بازار کاسبی‌های کاذب در مزارع پرورش ماهی
حالا این ظرفیت مهم تولید ماهی که اکنون با خطر ممنوعیت مواجه هست، موانع دیگری هم دارد و آن فروخته شدن عمده طرح‌های پرورش ماهی به افرادی خاص و البته غیربومی است.
نکته نگران‌کننده‌تر این است که این ظرفیت مهم به بازاری برای کاسبی‌های کاذب شده به طوری که عده‌ای مجوزهای زیادی گرفتند و بدون آنکه بخواند تولیدی داشته باشند، این مجزهای کاغذی را خرید فروش می‌کنند.
خرید و فروش کاغذی مجوزها و تمسخر “تولید”
این کار این‌ها علاوه بر اینکه به نوعی تمسخر تولید و بر باد دادن این موهبت الهی در کهگیلویه و بویراحمد است موجب شده تا ظرفیت صدور مجوزهای پرورش ماهی تمام شود ولی عملا خبری از تولید نباشد.
این افراد فقط از شرکت امور آب، مجوز تخصیص آب گرفتند و این تخصیص‌ها را به صورت کاغذی خرید و فروش می‌کنند.
متقاضیان واقعی در نوبت انتظار
همه این موارد در حالی است که تولیدکنندگان و متقاضیان واقعی، موفق به گرفتن تخصیص سهمیه آب و مجوزات لازم نمی‌شوند یا در این راه متحمل سختی‌ها و مرور زمان زیادی می‌شوند.
بهتر است مسئولان استان کهگیلویه و بویراحمد با محوریت سازمان جهاد کشاورزی و شرکت امور آب منطقه‌ای، مجوزهایی که صوری هستند و اراده‌ای برای تولید ندارند را حذف کنند تا جا برای اشتغال جوانان علاقه‌مند و تحصیل کرده باز شود.
نمی‌شود یک ظرفیت مهم را با یک تصمیم غیرکارشناسی زیر سوال ببریم
موضوعی که معاون عمرانی استاندار کهگیلویه و بویراحمد آن را می‌پذیرد و می‌گوید: به صاحبان مجوزهای تولید ماهی یک مهلت مشخص داده شود تا اگر قصد تولید ندارند، مجوز آنها لغو و به افراد پشت نوبت داده شود؛ سازمان نظام مهندسی کشاورزی هم فقط با معرفی سازمان جهاد کشاورزی اقدام به معرفی متقاضیان و مکاتبات و استعلامات کند تا بازار تولید ماهی سامان بگیرد و همه چیز کنترل شده باشد.
نمی‌شود یک ظرفیت مهم را با یک تصمیم غیرکارشناسی زیر سوال ببریم.
به هر حال استان کهگیلویه و بویراحمد که یکی از داشته‌های آن، تولید ماهی و رتبه سوم در کشور است، این روزها تحت‌الشعاع تصمیماتی است که پشتوانه علمی ندارد.
آنچه باید انجام شود
توجه به توان رودخانه بشار و رودخانه‌های اطراف آن موضوع درستی است ولی اولا هنوز هیچ تحقیق علمی نشده است ثانیا اگر هم بر اساس یک کار علمی مشخص شود که امکان صدور مجوزهای جدید نیست، راهکار آن به کارگیری شیوه‌های مدرن و علمی تولید ماهی است که می‌تواند ظرفیت فعلی تولید این کالای باارزش را در این منابع آبی، چند برابر هم کند.
از سوی دیگر مجوزهای زیادی برای طرح‌های پرورش ماهی صادر شده که گویا صوری هستند و منجر به تولید نشده است که لازم است این مجوزها حذف در اختیار متقاضیانی قرار گیرد که واقعا پای کار باشند.
موضوع فروش طرح‌های پرورش ماهی استان کهگیلویه و بویراحمد به افراد غیربومی و خرید فروش مجوزهای کاغذی، هم در این بین موضوع کم‌اهمیتی نیستند.
تصمیم نهایی
طرحی که برای ممنوعیت دائمی صدود مجوز پرورش ماهی به شورای حفاظت از منابع آب این استان آورده شد، مصوب نشد و مسئولان کهگیلویه و بویراحمد در نهایت برای این مشکل تصمیم گرفتند که یک کارگروه متخصص موضوع وضعیت اکولوژی و علمی رود بشار و سرشاخه‌های آن را مطالعه کند تا معلوم شود که آیا امکان صدور مجوز جدید وجود دارد یا نه؛ از سوی دیگر مجوزهای بلاتکلیف پرورش ماهی نیز تعیین تکلیف شوند تا در صورت نیاز متقاضیان جدید جایگزین آنها شوند.
________________
گزارش از کریم بنام
________________
انتهای پیام/ک-ب
