استان فارس با وجود جایگاه ممتاز تاریخی و گردشگری هنوز برای بخش قابل توجهی از شهروندان خود دسترسپذیر نیست؛دغدغهای که در دیدار مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی فارس با مدیرانجمن فرهنگی ورزشی و گردشگری معلولان پارس منطقه جنوب مورد بررسی قرار گرفت و برای حل آن بر توسعه زیرساختها، ارتقای استانداردهای دسترسپذیری و گسترش برنامههای گردشگری ویژه افراد دارای معلولیت تأکید شد.
به گزارش پایگاه تحلیلی خبری ریواس جنوب، گردشگری معلولان صرفاً یک موضوع رفاهی یا حاشیهای نیست بلکه شاخصی مهم از توسعهیافتگی اجتماعی استان فارس به شمار میرود. در این استان بسیاری از اماکن تاریخی، موزهها، اقامتگاهها و حتی فضاهای اطلاعرسانی گردشگری برای افراد دارای معلولیت حرکتی، بینایی یا شنوایی قابل استفاده نیستند. نبود رمپ استاندارد، سرویسهای بهداشتی مناسب، راهنمای صوتی و تصویری، تابلوهای بریل و آموزش نیروی انسانی عملاً بخش بزرگی از جامعه را از تجربه گردشگری محروم کرده است.
از سوی دیگر بیتوجهی به گردشگری معلولان به معنای از دست دادن یک ظرفیت اقتصادی پنهان نیز هست؛ خانوادههای افراد دارای معلولیت معمولاً بهصورت جمعی سفر میکنند و در صورت فراهم بودن زیرساختها میتوانند به یکی از گروههای پایدار گردشگران تبدیل شوند. بسیاری از کشورها با سرمایهگذاری در گردشگری دسترسپذیر، هم عدالت اجتماعی را تقویت کردهاند و هم درآمد گردشگری خود را افزایش دادهاند؛ تجربهای که میتواند برای فارس الهامبخش باشد.
این دغدغه مهم اخیرا در دیدار مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی فارس با مدیرانجمن فرهنگی ورزشی و گردشگری معلولان پارس منطقه جنوب مطرح شد و در این دیدار بر توسعه زیرساختها، ارتقای استانداردهای دسترسپذیری و گسترش برنامههای گردشگری ویژه افراد دارای معلولیت تأکید شد.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی فارس در این باره گفت: مناسبسازی فیزیکی اماکن تاریخی و گردشگری، رعایت استانداردهای دسترسپذیری و تقویت فعالیتهای فرهنگی مرتبط با جامعه معلولان، از اولویتهای اصلی این ادارهکل در استان فارس به شمار میرود.
بهزاد مریدی ادامه داد: در حوزه زیرساختها، ارزیابی وضعیت دسترسپذیری اماکن تاریخی و گردشگری، اصلاح مسیرهای تردد، بهبود فضاهای خدماتی و تقویت تجهیزات مورد نیاز در مجموعههای اقامتی و گردشگری با هدف ارتقای سطح آمادگی آنها برای ارائه خدمات مناسب به افراد دارای معلولیت در دستور کار قرار دارد.
مریدی با تأکید بر اینکه زیرساختهای گردشگری باید برای تمام شهروندان طراحی و اجرا شود، گفت: افراد دارای معلولیت، سالمندان و سایر گروههای کمتوان باید بتوانند بدون محدودیت از ظرفیتهای گردشگری استان بهرهمند شوند. تحقق این هدف نیازمند همکاری و همافزایی میان نهادهای دولتی، بخش خصوصی و سازمانهای مردمنهاد است.
او اضافه کرد: با همفکری، برنامهریزی اصولی و اجرای استانداردهای علمی و بینالمللی، میتوان فضایی دلپذیر، ایمن و دسترسپذیر برای همه اقشار جامعه ایجاد کرد و در مسیر توسعه گردشگری پایدار و فراگیر گام برداشت.
سعیدفانی هم با اشاره به جایگاه گردشگری دسترسپذیر در سطح بینالمللی گفت: بر اساس اعلام سازمان جهانی گردشگری، از سال ۲۰۱۶ مفهوم «گردشگری دسترسپذیر» بهعنوان «گردشگری برای همه» به رسمیت شناخته شده و دولتها موظف شدهاند زیرساختهای لازم برای حضور و بهرهمندی افراد دارای معلولیت و کمتوان را در مقاصد گردشگری فراهم کنند.
مدیرانجمن فرهنگی ورزشی و گردشگری معلولان پارس منطقه جنوب افزود: طبق آمارهای جهانی، بین ۱۰ تا ۱۵ درصد جمعیت کشورها را افراد دارای معلولیت تشکیل میدهند و توجه به این جمعیت، علاوه بر مسئولیت اجتماعی، یک ظرفیت مهم اقتصادی و فرهنگی برای صنعت گردشگری محسوب میشود.
فانی با اشاره به فعالیتهای انجمن فرهنگی و گردشگری معلولان فارس گفت: این انجمن در سالهای اخیر اقدام به برگزاری تورهای گردشگری ویژه افراد دارای معلولیت، برگزاری نشستها و کارگاههای آموزشی برای فعالان حوزه گردشگری و رایزنی با انجمن هتلداران، اقامتگاههای بومگردی و مراکز اقامتی کرده است تا مفاهیم و استانداردهای واقعی دسترسپذیری تبیین شود.
مدیرانجمن فرهنگی ورزشی و گردشگری معلولان پارس منطقه جنوب تأکید کرد: مناسبسازی صرفاً به ایجاد رمپ محدود نمیشود، بلکه باید نیازهای افراد دارای معلولیت حرکتی، نابینایان و ناشنوایان بهصورت جامع دیده شود؛ از مسیرهای ایمن تردد و علائم راهنما گرفته تا تجهیزات هشداردهنده و امکانات اقامتی ویژه.
فانی همچنین خواستار توجه ویژه به مناسبسازی اماکن شاخص تاریخی و گردشگری استان فارس از جمله تختجمشید، پاسارگاد، حافظیه، سعدیه و مجموعه زندیه شد و افزود: اجرای اقدامات دسترسپذیری در این مجموعهها میتواند نقش مهمی در تبدیل فارس به یکی از استانهای پیشرو کشور در حوزه گردشگری فراگیر ایفا کند.
او با اشاره به ظرفیتهای مناسب حملونقل شهری شیراز گفت: وجود صدها اتوبوس مناسبسازیشده و ناوگان ویژه حملونقل افراد دارای معلولیت، ظرفیت ارزشمندی است که میتواند در توسعه گردشگری دسترسپذیر مورد استفاده مؤثر قرار گیرد.
در پایان این نشست، طرفین بر تداوم تعامل، مکاتبات رسمی، نیازسنجی میدانی و پیگیریهای اجرایی برای ارتقای سطح دسترسپذیری اماکن تاریخی و گردشگری استان فارس و فراهمسازی شرایط حضور برابر همه شهروندان در فعالیتهای گردشگری تأکید کردند.
فارس، استانی با پیشینه تمدنی درخشان، شایسته آن است که در عدالت گردشگری نیز پیشگام باشد. دسترسپذیر کردن میراثفرهنگی و خدمات گردشگری برای معلولان، تنها یک مطالبه صنفی نیست بلکه نشانه احترام به کرامت انسانی و تحقق حق شهروندی است. اگر مدیران این حوزه، گردشگری معلولان را بهعنوان یک اولویت واقعی ببینند فارس میتواند استانی باشد که تاریخش نهفقط دیده شود بلکه برای همه قابل لمس و تجربه باشد.
